SOCIALE ANALYSE

Vernieuwend

1)

The Warrior Apes lossen hun grensgeschillen op door de tegenstanders neer te knuppelen. De Bonobo’s pakken de dingen anders aan: Make Love No War! En waar staan wij in dat spectrum? Ik denk, wij zijn meer tja uh… Gremlin-achtig: heel aaibaar… up to a point. En dan bijten we van ons af. Knuppelen er dan zonder rem op los. We zijn in de basis zeer territoriale, competitieve wezens. En op zich is dat niet het probleem, zolang we dat ombouwen met rituelen om dat te begrenzen. Het verhaal hoeft niet te beginnen met dat de mens van nature slecht is en tot veel ellende bereid. Nee, onze drives hebben ons tot zover gebracht in het leven.

Het probleem is, zoals ik in een eerdere overweging al stelde, dat de technologische context zich exponentieel vernieuwt, terwijl dat niet een noodzakelijke aanleiding is tot een collectief verdiepend zelfinzicht. De technologische vernieuwing verandert ons perspectief, maar leidt niet per se tot verdieping. De wapens om de strijd aan te binden zijn nu van zo’n andere orde dan het materiaal waarmee voorheen geschillen werden “opgelost”.

The new kid on the block, het Drones-complex, neemt daarin een heel aparte plek in. Het probleem daarbij is al aan de basis: want, waar hebben het over? Het is een zo veelvormig fenomeen, komt in zoveel verschijningvormen voor, dat je nauwelijks een begrenzing kan aangeven. Ik bedoel: over kernwapens: die komen voor in maar drie smaken: de atoombom, de watersofbom en de neutronenbom. ‘De Drone’ is een polymorf fenomeen… De observatie, en autonome bewapeningsmodules zijn een kant van de zaak, maar de softwarematige inbedding in A.I. en digitale commandstructures maken het zowel zeer aantrekkelijk, als ongrijpbaar op het level waarin onze drives zich hebben geëvolueerd.

We zijn zeer verontrust als we een kind met een doorgeladen gun op de achterbank zien spelen… Maar een autocratisch leider, die er niet voor terugdeinst de oppositie af te voeren en te martelen, die zien wij met een groots Drone-project in de weer. En ik vrees dat we dat te weinig vrezen.

Turkije heeft al het grootse leger van het Europese continent. Als de Turkse militaire ambities zich gaan verwezenlijken zal daar weldra op industriële schaal nog een “leger” drones aan worden toegevoegd dat alles overschaduwend zal zijn. Binnen vijf jaar. Er zijn geen drone-conventies — wel voor A, B en C-wapens, maar voor de drones is het: ‘ieder voor zich’.

En zij die daarin voorop lopen hebben er totaal geen behoefte aan om zich te laten inperken. Genieten van The cutting egde and beyond. Ze zoeken de randen op, en gaan daar vol overheen. Grenzen zijn voor watjes. Grenzen zijn geen beperking maar een uitdaging… Zo iets.

Het sterkste onderhandelingswapen van Erdogan is niet bepaald om het gesprek aan gaan, maar de chantage van de andere partij. De bereidheid en de slagkracht om die ander te elimineren. De bereidheid om geschillen technologisch “op te lossen” lijkt wel omgekeerd evenredig met het inzicht in wat we daarmee aanrichten. Je kan de ander wel elimineren, maar niet de Gremlin in jezelf.

2)

Ik ben erg voor een tolerant gedoogbeleid: net als bij alcohol, tabak, medicijngebruik en drugs. Een humaan en tolerant waarschuwingssysteem. Iets met bijsluitertjes enzo. Ik stel voor dat ieder die zich gaat aansluiten bij een geloofsbeweging of in het stemhokje wat gaat aankruisen een bijsluiter te lezen krijgt: “Uit uw naam worden door dit systeem de ergste misdaden begaan.” Of: “Het geloofssysteem dat u nu gaat omhelzen heeft nog nooit mensen ervoor behoed de ergste wreedheden te begaan, sterker nog: het lag daar vaak aan ten grondslag”. Of in het stemhokje: “Uit naam van de natiestaten zijn meer wreedheden en misdaden begaan dan door alle terroristische organisatie over de hele geschiedenis van de mensheid bij elkaar.” En bij intrede in een sekte of bij bekering tot een van de wereldreligies: “Misdaden begaan in naam van Het Allerhoogste zijn geen garantie voor hun effectiviteit op langere termijn.” Bij de hoofdstromen van de Islaam zou ik nog een extra stickertje voorstellen: ” Het bloedvergieten bij de stammentwisten binnen de Islaam overstijgt by far alle moorden op alle ongelovigen en afvalligen bij elkaar die zij gezamenlijk op hun geweten hebben.”

Ook zou ik een soort reminder op z’n tijd heel prima vinden, en net als bij industriële calamiteiten: een natie breed alert. Zo van: ” Vandaag heeft uw overheid wederom tegen alle wetten en regels in een moorddadige terroristische club van geld en wapens voorzien.” En ik zou de religieuze subgroepen bedienen met een op maat gemaakt dagbericht: ”Dagscore Shia: 785 doden …Plus 18. Sunni: 842 …. Plus 14… De gebedsstroom in Mekka:… onveranderd…”

Bij nationalistische aspiraties met religieuze inbedding ook een extra warning: “Code Rood!” Zo iets.

Ik ben zo naïef om te denken dat een humane beteugeling van het geweld mogelijk is, als we de dingen weer eens op een frisse manier tegen het licht houden. Ik ben erg voor reminders, en geloof in de kracht van de herhaling.

Auteur: Paul Terlunen

Laat meer zien

Gerelateerde Artikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Close